- Vlaamse Landmaatschappij

Situering

In 2007 lanceerde de minister van Plattelandsbeleid Kris Peeters, een projectoproep om “dorpsnetwerken voor zorg in een rurale omgeving” op te richten. Hij riep daarbij gemeenten en OCMW’s op om te werken aan het verstevigen van het sociale weefsel in de plattelandsdorpen. Door het betrekken van sleutelfiguren, vrijwilligers en verenigingen die actief zijn in het dorp, kan men de bestaande zorgbehoeften bij kwetsbare groepen opsporen en aanpakken.

In totaal werden er tussen 2007 en 2009 negen projecten gesubsidieerd voor een totaal bedrag van 340.000 EUR. Het gaat om:

Beter een goede buur (OCMW Hoegaarden)
Buren voor mekaar (OCMW Kortenkaken)
NESTOR (OCMW Poperinge)
Netwerk Dorpen (OCMW Ieper)
Pajots zorgnetwerk (OCMW Lennik)
VERONA (OCMW Veurne)
ZIP (OCMW Putte)
ZOHRA (OCMW Avelgem)

De projectpromotoren bleken na afloop heel enthousiast over hun project en wilden de werking van het dorpsnetwerk voortzetten.

In 2010, het Europees jaar tegen armoede en sociale uitsluiting, besliste minister van Plattelandsbeleid Peeters de 9 pilootprojecten op te roepen een vraag tot verlenging van hun project in te dienen. De minister vroeg hen de bestaande werking te verbreden zodat mensen in armoede beter bereikt en ondersteund kunnen worden. Op basis van het rapport van de jury, besliste Kris Peeters om 6 projecten te verlengen. In totaal maakte hij daarvoor 120.000 EUR vrij. De projecten kenden een projectduur van 1 jaar en liepen van 1 januari 2011 tot 31 december 2011.

terug naar boven

Doelstellingen

De inhoudelijke doelstellingen voor de verlenging van de ZORO-projectoproep in het kader van armoedebestrijding zijn de volgende:

Een dorpsnetwerk voor zorg professioneel ondersteunen, waarbij een accent wordt gelegd op het bereiken en ondersteunen van mensen in armoede.

Het dorpsnetwerk biedt een antwoord op enerzijds het verdwijnen van voorzieningen en diensten uit de dorpen, anderzijds op verdoken en geïsoleerde zorgbehoevenden en vult leemtes in het reguliere zorgaanbod aan. Een zorgnetwerk creëren in de landelijke kernen gaat bijgevolg niet in concurrentie met de bestaande welzijnsvoorzieningen en verenigingen, maar streeft naar een maximale synergie tussen beide.

Het signaleren van de zorgbehoefte en de doorverwijzing naar het reguliere zorgaanbod.

Garanderen dat alle relevante informatie de juiste doelgroepen bereikt.

Sociaal kapitaal opbouwen door vrijwilligers, verenigingen en lokale actoren te betrekken bij de werking van het dorpsnetwerk, met bijzondere inspanning voor het vergroten van de participatiemogelijkheden van sociaal uitgesloten groepen.

Antwoord bieden op de hulp- en zorgbehoeften van kwetsbaren of vervoersafhankelijken op het platteland.

Wat is nu precies een dorps- of zorgnetwerk ?

Een dorpsnetwerk voor zorg is een sociaal netwerk dat zich richt op een concrete zorgbehoefte voor één of meerdere doelgroepen in het dorp. Het netwerk is opgebouwd rond een aantal vertrouwenspersonen die actief zijn in het dorp. In de eerste plaats is dit de coördinator van het netwerk. Hij/zij is de spilfiguur en bezieler van het netwerk en neemt het beheer en de werking van het netwerk als een professionele taak op zich. Daarnaast omvat het netwerk een aantal lokale actoren, vrijwilligers, sleutelfiguren en verenigingen die actief zijn in de gemeente . Deze bouwen, onder de coördinatie van de netwerkcoördinator het zorgnetwerk ter plaatse uit. Op die manier komt een stevig, lokaal netwerk van vertrouwenspersonen in de dorpen tot stand.

Het netwerk voor zorg vervult in de eerste plaats een signaalfunctie. Het spoort de zorgbehoevenden op en signaleert dit aan de bestaande, reguliere zorg- en welzijnsdiensten. Het netwerk garandeert op die manier de doorstroming van de zorgbehoevende naar de diensten.

Daarnaast maximaliseert het dorpsnetwerk de informatie-uitwisseling tussen de zorgbehoevenden en het bestaande zorg-aanbod.

Naast een doorverwijs- en informatiefunctie, neemt het netwerk ook concrete zorgtaken op zich. Dit kan enkel daar waar het reguliere aanbod een leemte kent en waar dit bijgevolg een meerwaarde kan betekenen.

Het dorpsnetwerk kan als krachtig complementair instrument worden ingezet binnen het lokaal sociaal beleid van de lokale besturen.

terug naar boven

Stand van zaken

Op 1 januari 2011 heeft minister van Plattelandsbeleid Kris Peeters in het kader van armoedebestrijding aan zes ZORO-projecten een verlening toegekend voor een projectperiode van 1 jaar. Hieronder vindt u meer uitleg over de inhoud van deze projecten:

Buren voor Mekaar (Hoegaarden)
Dit project werd ingediend door het OCMW van Hoegaarden. Buren voor Mekaar is actief in 8 wijken in het centrum van Hoegaarden en in alle deelgemeenten van Hoegaarden. Ze hebben er een netwerk van vrijwilligers die mensen in armoede, mensen met weinig familie of kennissen, mensen met een beperkte mobiliteit, mensen die zorgbehoevend zijn, … kunnen helpen. Via het zorgnetwerk wil men de contacten tussen buren verhogen en mensen uit hun sociaal isolement halen.

Een BiZoN in het dorpsrestaurant (Bilzen)
Dit project werd ingediend door de stad Bilzen, samen met vzw RIMO Limburg en de Seniorendienst Bilzen. Om de bestaande werking van de dorpsrestaurants te verbeteren, wordt via BiZoN (Bilzers ZorgNetwerk) een vrijwilligersnetwerk gekoppeld aan de dorpsrestaurants. BiZoN is een zorgnetwerk dat de meest kwetsbare bewoners wil helpen met de problemen die ze ervaren. Om eveneens een lokaal aanspreekpunt in de dorpen te hebben, zal er een dorpsconciërge worden aangeduid.

Nestor (Poperinge)
Dit project werd ingediend door het OCMW van Poperinge, samen met het OCMW Alveringem, het OCMW Lo-Reninge, het OCMW Vleteren en de vzw De Wervel. Specifieke aandacht gaat in dit project uit naar ouderen, zorgbehoevende personen, vervoersafhankelijken, alleenstaanden, mensen in armoede en/of met psychologische problemen, …Door de verjaardagsbezoekjes aan 80-plussers verder uit te bouwen, wil Nestor armoede in kaart brengen en gerichte acties ondernemen om individuele situaties te verbeteren.

Netwerk Dorpen (Ieper)
Dit project werd ingediend door het OCMW van Ieper, en voorziet een mogelijke samenwerking met Welzijnsschakel Te Goare, de vzw EFREM, de vzw Boeren op een Kruispunt en Kansenkern ACV Ieper. Netwerk Dorpen wil inwoners uit de dorpen die in armoede leven beter informeren, opsporen en leiden naar de bestaande hulp- en dienstverlening van het OCMW en andere organisaties zodat ook zij in hun vertrouwde omgeving en woning kunnen blijven wonen.

Sta op! (Kortenaken)
Dit project werd ingediend door het OCMW van Kortenaken. Met dit project wil men het zorgnetwerk in de diverse deelgemeenten verder uitbouwen om zorgbehoevenden op te sporen en hun zorgvraag te beantwoorden. Daarnaast wil men de levensomstandigheden van bejaarden verbeteren zodat men langer en comfortabeler thuis kan wonen. Men wil eveneens armoede bij jongeren en gezinnen opsporen en hen leiden naar de hulpverleningsdiensten.

Zorgnetwerken in Putte (ZiP) (Putte)
Dit project werd ingediend door het OCMW van Putte, samen met de vzw De Regenboog en de Intercommunale IGEMO. ‘Zorgnetwerken in Putte’ wil met individuele en buurtgerichte groepsactiviteiten rond energie, wonen en voeding, eenieder bereiken die op één of andere manier moeilijkheden ondervindt bij het invullen van die primaire noden. Naast de bezoekersgroep, die 85-plussers verjaardagsbezoekjes brengen, wordt er daartoe ook een buurtwerking opgestart in de 4 deelgemeenten van Putte.

Op basis van de behaalde resultaten kunnen beleidsaanbevelingen geformuleerd worden met het oog op een reguliere beleidsaanpak inzake dorpsnetwerken voor zorg en armoedebestrijding.

terug naar boven

Interessante links

- "Dorpsrestaurants schieten als paddestoelen uit de grond"
In mei 2009 verscheen in TerZake een artikel over het grote succes van de dorpsrestaurants in Bilzen en omgeving. In mei 2010 zijn al een 25-tal dorpsrestaurants actief in de regio. De dorpsrestaurants zijn één van de negen ZORO-projecten.

- "Alles kon beter voor de dienstverlening op het platteland"
In de apriluitgave van TerZake, het tijdschrift van De Wakkere Burger en Samenlevingsopbouw West-Vlaanderen, verscheen in 2009 een artikel over het succes van de zorgnetwerken in West-Vlaanderen. Zorgnetwerken LEONAH in Ledegem (PDPO-project) en VERONA in Veurne (ZORO-project) zijn er twee van.

- www.netwerkdorpen.be

De officiële website van het project Netwerk Dorpen met alle mogelijke informatie.

- www.samenlevingsopbouwwvl.be

Samenlevingsopbouw West-Vlaanderen heeft een draaiboek Zorgnetwerken gemaakt, waarvoor de ervaringen vanuit het experimentele project Netwerk Dorpen een basis vormden. Op 23 september 2008 werd dit draaiboek officieel voorgesteld.

- www.dorpsrestaurant.be

Dit is de officiële website van het project Dorpsrestaurant zorgt voor net-werk.

terug naar boven

Contact

Themacoördinator

Ann-Sophie Debergh
Vlaamse Landmaatschappij – Afdeling Platteland
Gulden-Vlieslaan 72
1060 Brussel
T: ++32 (0)2 543 69 08
F: ++32 (0)2 543 73 95
Ann-sophie.Debergh@vlm.be
terug naar boven