Situering
Advies
Opvolging
Contact
Situering
Het deelthema "Voorzieningen voor dagelijkse behoeften" is een onderdeel van het thema "Kwaliteit en bereikbaarheid van voorzieningen in landelijke gebieden". De Themagroep opteerde immers om dit thema op te splitsen in zes deelthema’s:
Deelthema 1: Voorzieningen voor dagelijkse behoeften
Deelthema 2: Welzijn en gezin
Deelthema 3: Gezondheid
Deelthema 4: Onderwijs
Deelthema 5: Openbare diensten
Deelthema 6: Sport cultuur en vrije tijd
De deelthema’s worden elk afzonderlijk behandeld met aandacht voor de verschillende doelgroepen, knelpunten, uitdagingen en beleidsopties. Ze worden elk binnen een opgemaakt theoretisch kader uitgewerkt.
Veranderingen in voorzieningenniveau doen zich in heel Vlaanderen voor en niet specifiek in het landelijk gebied. Het leefbaarheids'probleem' is op het platteland - net als in de stad - geen algeméén, maar een doelgroepenprobleem.
Op het platteland lijkt vooral de geringere mobiliteit van jongeren en ouderen een knelpunt te zijn. De bestuurlijke en organisatorische schaalvergroting leidt ertoe dat inwoners van het platteland letterlijk steeds verder af komen te staan van publieke functies als overheid, onderwijs, cultuur en gezondheidszorg. Bepaalde groepen zullen die afstand niet zonder meer kunnen overbruggen. Dit vraagt dan ook om specifieke gerichte acties en aandachtspunten.
Problemen zijn er vooral te verwachten voor de toekomst. Vergrijzing en de trend dat ouderen steeds langer thuis blijven wonen, zorgen ervoor dat steeds meer ouderen hulp dicht bij huis nodig hebben. Dit leidt tot een nieuwe vraag naar diensten en voorzieningen op lokaal niveau. Het gaat om basisvoorzieningen, vrijetijdsvoorzieningen, eerste- en tweedelijnsvoorzieningen, onderwijsvoorzieningen en sociale en openbare diensten.
Ten tweede is de verwachting dat de vraag naar voorzieningen (zoals kinderopvang, thuiszorg,…) verder stijgt, ook op het platteland. Tegelijk met deze veranderende vraag staat het aanbod onder druk. Maar ook de informele zorg en opvang staan onder druk, doordat mensen steeds minder tijd hebben voor het bieden van hulp aan buren en familie. Met het oog op de toekomst is er dus alle reden om op lokaal niveau het huidige aanbod onder de loep te nemen en opnieuw af te stemmen op de vraag - die van nu en de nabije toekomst.
terug naar boven
Situering deelthema 'Kwaliteit en bereikbaarheid van voorzieningen voor dagelijkse behoeften'
Onder dagelijkse voorzieningen verstaan we goederen die door de klant worden aangekocht in hoge frequentie. De voorzieningen voor dagelijkse behoeften kan men niet meer in elk dorp terugvinden. Hierdoor wordt het voor bepaalde doelgroepen moeilijk om deze voorzieningen te bereiken. Naast een groep ouderen is dit problematisch voor een deel van jongeren en alleenstaande moeders. Zij beschikken doorgaans in vele gevallen niet over een wagen om verder gelegen voorzieningen op te zoeken. Het grootste gemis is er ten aanzien van brood, vlees en algemene voeding. Soms mist men ook financiële instellingen.
Knelpunten
- privatisering publieke diensten
- werken in verspreide slagorde wat betreft het aanbrengen van voorzieningen
- diversiteit: klanten willen een steeds groter aanbod
- daling van de attractiviteit van rurale kernen
- de gerichtheid op de eigen kern stijgt sterk naarmate de kern groter wordt en het aanbod stijgt. Geboren en getogen dorpsgebruikers maken beduidend meer gebruik van het lokale aanbod. Uit onderzoek blijkt dat vooral kleine kernen en kerkdorpen kwetsbaar zijn. Een toename van het aanbod is gekoppeld aan een toename van het inwonersaantal. Het kritische inwonerstal ligt rond de 2000 à 2500 inwoners.
Kansen en mogelijke oplossingen
- concentratieoptie: concentratiepolen van voorzieningen rekening houdend met de positie van sociaal-zwakkeren
- spreidingsoptie: diensten zo dicht mogelijk bij de mensen brengen
- verbeteren van het vervoersaanbod
- telematicaoptie: mogelijkheid tot on-line aankoop en levering
terug naar boven
Advies
Het 
advies van deze themgroep werd voorgelegd aan het Bestuurlijk Overleg op 12-06-2006 . De samenstelling van de themagroep kan u hier raadplegen.
Opvolging
IPO-advies werd voorgelegd als mededeling op de Vlaamse Regering op 23-06-2006 (notulen van de vergadering).
Het Bestuurlijk overleg keurde §3.5 punten 3, 5 en 7 van het voorgelegde advies van de Themagroep goed, de andere punten (1, 2, 4, 6, 8) moeten nog meer uitgewerkt worden. Men wacht liever af wat er uit de andere deelthema's van dit advies gaat komen om verdere aktie te ondernemen.
De aanbeveling van het IPO naar het stimuleren van multifunctionele centra werd onder minister Ceysens als actie weerhouden binnen EFRO, Doelstelling 2. Dit betekent dat er steun kan verkregen worden voor de oprichting van experimentele projecten betreffende multifunctionele centra. De provincies namen de aanbeveling naar de kennisverspreiding van ‘ruraal ondernemerschap’ binnen het PDPO II op. Zo zijn er nu al een aantal projecten voor rurale netwerken goedgekeurd met betrekking tot dit thema.
Contact
Voor meer informatie kan u terrecht bij de algemeen coördinator van het IPO:
ipo@vlm.be
02/543.69.73
terug naar boven