- Vlaamse Landmaatschappij

Situering

Verkoop op de boerderij heeft altijd bestaan. Een rechtstreekse vermarkting van de eigen productie aan de consument heeft het voordeel dat er geen bemiddelingskosten zijn en dat het gegenereerde inkomen in zijn geheel voor de producent is. Hoevewinkels spelen een belangrijke rol in het kader van de verbreding van de Vlaamse landbouw.
Het begrip ‘hoevewinkel’ kent geen wettelijke definitie. Een lekendefinitie zal een ‘hoevewinkel’ associëren met een verkooppunt op/van een actief landbouwbedrijf waar voornamelijk producten van de hoeve worden verkocht door boer of boerin. Deze winkels kunnen minimaal uitgerust worden maar moeten wel beantwoorden aan de eisen van voedselhygiëne en bewaring van verse producten. Bij de verkoop van producten op de hoeve gelden ook de regels van de marketing (product, prijs, plaats en promotie).
Voor de aanpassing van een bedrijfsgebouw verleent de overheid een vergunning als het de verkoop betreft van de eigen producten. Uit de praktijk blijkt echter dat de meeste hoeveproducenten ook hoeveproducten verkopen die ze niet zelf hebben vervaardigd. Wettelijk zijn ze dus niet in regel. In uitzonderlijke gevallen worden ook niet-hoeve producten verkocht.
De adviesverlenende (en controlerende) administratie laat de verkoop van andere dan de zelf geproduceerde hoeveproducten echter stilzwijgend toe en interpreteert ‘eigen’ productie als ‘meer dan 50 % van de hoeveproducten van het eigen bedrijf’. Daarom lijkt het zinvol de regelgeving voor een gedeelte aan te passen aan de praktijken op het veld die gestuurd worden door de regels van de marketing.
Het IPO ging na tot waar de productverkoop in hoevewinkels kán gaan.

terug naar boven

Advies

Op 17.10.2005 werd de themafiche vastgesteld op bestuurlijk overleg. Er werd een themagroep (toen werd deze nog als werkgroep vermeld) samengesteld. De themagroep lijste in maart 2006 oa. de initiatieven op rond de vermarkting van hoeveproducten.

Het advies van de themagroep bevat een aantal uitgangspunten die de bestaande sectorale regelgeving kunnen wijzigen. De themagroep beveelt aan dat de Vlaamse overheid initiatieven neemt om, indien ze onderstaand advies kan ondersteunen, de betrokken wetgeving aan te passen. De krachtlijnen van het advies van de werkgroep buigen zich over de ligging, de ruimtelijke draagkracht, de uitbating, het aanbod, de herkomst, de voedselveiligheid, de controle en de advisering. De themagroep besluit dat het zinvol is de 'bestaande sectorale regelgeving' gedeeltelijk aan te passen. Het is een consistent advies. In de aanbevelingen wordt als bijlage de sectorale wetgeving opgenomen en er wordt ook verwezen naar noodzakelijke aanpassingen van de sectorale wetgeving zonder daarop specifiek in te gaan in het advies.

terug naar boven

Opvolging

- Het advies werd voorgelegd aan het bestuurlijk overleg op 12.06.2006. Het bestuurlijk overleg keurde de aanbevelingen van het advies unaniem goed.
- Op 23.06.2006 werd het advies aan de Vlaamse Regering voorgelegd als Mededeling (zie ook de notulen).
- Op de kerngroep van februari 2007 meldde het kabinet van plattelandsbeleid dat het advies nog niet besproken werd op de Inter-Kabinetten Werkgroep. Volgens het kabinet van ruimtelijke ordening is het advies in tegenspraak met wat beweerd wordt in de suggestienota rond Hergebruik van leegstaande gebouwen. De kerngroep meent dat dit geenszins het geval is. Bij beide adviezen wordt rekening gehouden met een primair kernversterkend beleid. Voor de kerngroep is het duidelijk dat hoevewinkels geen eerste stap naar kleine supermarkten worden, maar enkel verkooppunten zijn voor hoeveproducten van het landbouwbedrijf zelf en het netwerk van samenwerkende landbouwbedrijven.
- In oktober 2007 vroeg het kabinet van Plattelandsbeleid bij het Kabinet van Ruimtelijke ordening in een brief naar een concreet en structureel standpunt inzake het advies over hoevewinkels.

Het advies vermeldt noodzakelijke aanpassingen van de sectorale wetgeving zonder daarop specifiek in te gaan. Indien het van belang is dat dit verder wordt opgenomen, dan lijkt het belangrijk de betrokken deskundigen van de themagroep daaromtrent opnieuw samen te brengen en hen daarover een voorstel te laten formuleren. Ingevolge de mededeling aan de Vlaamse regering kan ook aan het BO een mandaat worden gevraagd om hieraan desgewenst een vervolg te geven en opdracht te geven om wijzigingsvoorstellen te laten opmaken door een van de deskundigen of een derde persoon.

terug naar boven

Interessante links

- VLAM is een vzw die de afzet, de toegevoegde waarde, de consumptie en het imago van producten en diensten van de Vlaamse landbouw, tuinbouw, visserij en agroalimentaire sector bevordert in binnen- en buitenland. Bij de VLAM is de werkgroep hoeveproducten al enkele jaren actief rond het uitwerken van een coherent systeem voor hoevewinkels. Op de website vind je alle erkende verkooppunten.
- Wat zijn hoeveproducten nu werkelijk? Hoeveproducten zijn producten die je rechtstreeks bij de boer kan kopen. Elk product is uniek.
- Bij het Steunpunt Hoeveproducten kunnen alle producenten en geïnteresseerde land- en tuinbouwers terecht met hun vragen op het vlak van verwerking en verkoop op de hoeve, wetgeving, rentabiliteit, kwaliteit en kwaliteitsproblemen, uitwerken van promotiestrategie, autocontrole.
- Op de site van Fermweb kan je zoeken naar hoeveproducenten in je buurt.
- Een aantal West-Vlaamse hoeveproducenten verenigden zich in enkele regionale netwerken: Hoeveproducten Brugse Ommeland, Leiestreek hoeveproducten en Westhoek Hoeveproducten.
- Het Vlaams Agrarisch Centrum is erkend als centrum voor bedrijfsbegeleiding, ook bij de rechtstreekse verkoop van hoeveproducten.
- Het Innovatiesteunpunt van Boerenbond licht toe hoe de je de marketingaspecten van hoeveverkoop best aanpakt.
-Biologisch Goed Van Eigen Erf is een uitgebreid netwerk van Nederlandse biologische boeren die zich regionaal georganiseerd hebben.
- Hartenboer is een initiatief van land- en tuinbouwproducenten uit het Hageland en Limburg en biedt de consument de mogelijkheid om online hoeveproducten te bestellen.
- De provincie Limburg kent heel wat interessante projecten lopen voor bedrijven die aan thuisverwerking en thuisverkoop willen doen.
- Afdeling Landbouw en Visserij van de Vlaamse overheid biedt een overzicht van de steun voor vestigingen en investeringen, de startsteun voor groeperingen, etc.
- In mei 2006 werd het groeipotentieel van thuisverkoop via een Europees gebiedsgericht initiatief onderzocht. Daaruit blijkt dat het onthaal en de bediening goed tot zeer goed scoren, maar de materiële ondersteuning van de verkoop en promotie beter kunnen.
- De totale omzet van de hoeveverkoop steeg in 2008 in ons land met meer dan 25%. De groei is te danken aan een toename van het aantal kopers, maar vooral aan een hoger besteed bedrag per aankoop. 76% van de nationale hoeveomzet wordt in Vlaanderen gerealiseerd. Dat blijkt uit onderzoek van GfK, in opdracht van VLAM. Meer info op www.vilt.be.
- Het Meetjesland telt veel producenten van hoeve- en streekproducten.
- In 2009 kende de hoeveverkoop een lichte terugval.
- Boerderijwinkels kunnen samenwerken met de plaatselijke supermarkt.
- Hoeveverkoop daalt in 2010 en verkoop op boerenmarkten doet het beter.
- Communicatie door hoevewinkels kan beter (2011).

terug naar boven

Contact

Voorzitter themagroep:
Karel Lhermitte
Diestsevest 40
3000 Leuven
T: 016 28 64 13
karel.lhermitte@boerenbond.be

Themacoördinator themagroep:
Peter Vleugels
Vlaamse Landmaatschappij
Afdeling Platteland
Gulden-Vlieslaan 72
1060 Brussel
T: ++32 (0)2 543 73 44
F: ++32 (0)2 543 73 97
Peter.Vleugels@vlm.be

terug naar boven